Goede tijden, slechte tijden?

wintertijd artikel Déhora

Laten we onze klokken niet meer verzetten

Door Ben Jansen, CEO van de Déhora Consultancy Group en voorzitter van de Stichting Time Design.

Het is bijna weer zover: ‘fall backwards’ oftewel het terugzetten van de klok in de herfst naar de wintertijd. En dan, even later, in maart weer: ‘spring forwards’. Van mij mogen we het nuttige ezelsbruggetje snel bijzetten in ons archief. Vervolgens gaan we dan terug naar de standaardtijd, is mijn devies. Allemaal!

De standaardtijd is het resultaat van het synchroniseren van de klokken. Deze synchronisatie werd noodzakelijk door de opkomst van de spoorwegen. We schrijven dan midden 19de eeuw. De hantering van tijden die van plaats tot plaats verschilden, maakten het coördineren van treinritten complex en foutgevoelig. De Britse spoorwegen namen hier het voortouw in. In 1847 kwam daar de GMT, de Greenwich Mean Time. Een groot goed! Waarom?

Ik vind het in deze tijd uiterst verstandig als we naar de standaardtijd, de GMT, teruggaan. Puntsgewijze geef ik daarvoor een aantal belangrijke argumenten.

  • De invoering van de zomer- en wintertijd (in Nederland in 1977) had als reden de besparing van energie. Immers in de avond zouden de mensen minder gebruik van verlichting maken. De feiten leren al geruime tijd echter dat de energiebesparing door de zomertijd nooit bewezen is. In het beste geval komt uit een studie een kleine winst naar voren.
  • De wisseling van ons tijdregime in maart en oktober levert voor veel mensen een vervelende verstoring van de biologische klok op. Een verstoring die gepaard gaat met slaapproblemen, vermoeidheid en een extra risico op hart- en vaatziekten. Met alle (werk- en levens)stress die we al kennen, zouden we deze extra uitdaging niet moeten willen.
  • De zomer- en wintertijd is sterk geënt op de ‘9 tot 5’ cultuur. Inmiddels constateren we met elkaar dat het strakke tijdskorset waarin we ons gemanoevreerd hebben, aan alle kanten begint te scheuren. In dat kader pleit ik zelf regelmatig voor een economisch tijdvenster van ca. ‘6 tot 10’. Uitgaande van dit ruimere venster is de zomer-/wintertijd discussie achterhaald. En los van deze vaststelling: een ruimer tijdvenster levert een groter welzijn en meer welvaart op.

Het mag duidelijk zijn dat ik op basis van genoemde argumenten terug in de tijd wil, maar anders dan de klok een uur terugzetten. En, al helemaal zie ik niets in het Europese idee om de zomer- en wintertijddiscussie over te laten aan de soevereiniteit van de landen. De standaardtijd is ooit bedacht vanuit de behoefte aan synchronisatie en coördinatie. En die behoefte bestaat nog steeds, of misschien in deze globale wereld wel meer dan ooit. Terug naar deze tijd dus, iedereen!