Kom op 5 oktober naar PLAN! Event in Sneek

De Arbeidstijdenwet (ATW)

De Arbeidstijdenwet is een complex geheel van regels die de maximale werktijden en minimale rusttijden van werknemers bepalen. In de Arbeidstijdenwet staat hoeveel uren werknemers in een bepaalde periode mogen werken en hoeveel tijd ze recht hebben op pauze of rust. Er zijn daarnaast extra normen voor nachtarbeid, werken op zondag en oproepdiensten (consignatie).

Regelgeving Arbeidstijdenwet

De Arbeidstijdenwet geldt voor iedereen vanaf 18 jaar die voor een werkgever werkt, dus ook voor uitzendkrachten, gedetacheerden en stagiairs. Deze wet geldt ook voor jeugdige werknemers van 16 en 17 jaar, waarvoor aanvullende regels gelden.

Voor werknemers van 18 jaar en ouder gelden de onderstaande normen. Het is belangrijk om bij de toepassing van deze normen rekening te houden met de definities van diverse ATW-termen (bijvoorbeeld dienst, week of dag). Ben je op zoek naar een volledige en overzichtelijke samenvatting van alle regels en definities?

Download gratis de ATW samenvatting

Toezicht en handhaving Arbeidstijdenwet

De werkgever is verantwoordelijk voor de naleving van de Arbeidstijdenwet. De wijze waarop het beleid en de uitvoering binnen een organisatie moet plaatsvinden is daarom uitgebreid in de wet vastgelegd. De Inspectie SWZ (voorheen Arbeidsinspectie) houdt toezicht op de naleving van de Arbeidstijdenwet. Er worden regelmatig controles uitgevoerd op eigen initiatief van de Inspectie SZW of wanneer een klacht is binnengekomen over mogelijke overtredingen.

Wanneer bij de controle blijkt dat een bedrijf de wettelijke regels niet naleeft, kan het een bestuurlijke boete krijgen. Als de werkgever bij herhaling een norm overtreedt of als de overtreding de gezondheid van kinderen of de verkeersveiligheid in gevaar brengt, kan strafrechtelijke vervolging volgen.

Eigen mogelijkheden werknemer

Werknemers kunnen er ook zelf op letten dat de wettelijke regels inzake arbeids- en rusttijden worden nageleefd. Als de werknemer het vermoeden heeft dat de Arbeidstijdenwet wordt overtreden, kan hij of zij de werkgever hier op aanspreken. Ook is het mogelijk dat de werknemer de ondernemingsraad raadpleegt of informeert.

Definities ATW

De Arbeidstijdenwet gebruikt termen zoals dag, week, dienst en nachtdienst. Kennis van de definities van deze termen is cruciaal voor naleving van de wettelijke regels. De belangrijkste termen zijn:

Pauze

Een pauze is een ononderbroken rustperiode van minimaal 10 minuten tijdens de dienst, niet aan het begin of einde van de dienst.

Dag

De tijdruimte van 00:00 uur tot 24:00 uur.

Week

Het tijdvak tussen maandag 00:00 uur en de eerstvolgende zondag 24:00 uur.

Dienst

Aaneengesloten periode waarin arbeid wordt verricht en die gelegen is tussen twee opeenvolgende onafgebroken rusttijden van tenminste 8 uur.

Nachtdienst

Een dienst waarin meer dan 1 uur arbeid wordt verricht tussen 00:00 uur en 06:00 uur.

Reeks diensten

Eén of meer elkaar opvolgende diensten die worden voorafgegaan en gevolgd door ten minste 32 uur aaneengesloten rust.

Regelgeving Arbeidstijdenbesluit

Het Arbeidstijdenbesluit (ATB) is een onderdeel van de Arbeidstijdenwet (ATW). In het ATB zijn algemene bepalingen opgenomen die het mogelijk maken om op een aantal normen voor arbeids-en rusttijden, voor werknemers van 18 jaar en ouder, af te wijken van de ATW.

De regels in de ATW zijn meestal voldoende, maar voor specifieke beroepsgroepen of sectoren zoals Brandweer, Zorg en Horeca zijn ze soms ontoereikend vanwege de aard van de werkzaamheden, wat tot overtredingen kan leiden. Om dit op te vangen zijn er in het ATB diverse afwijkingsnormen bepaald. In de meeste gevallen kan er alleen gebruik worden gemaakt van het ATB als dit is opgenomen in de collectieve regeling.

Download gratis de ATW-regelgeving

Regelgeving jeugdige werknemers en kinderen

regels jongeren 16 17 jaar werken hoeveel uur
Hoeveel uren mogen jongeren van 16 en 17 jaar werken?

Welke regels gelden volgens de Arbeidstijdenwet? De volgende regelgeving geldt voor jongeren van 16 en 17 jaar: Maximale arbeidstijden: zij…